რა არის დიარეა?

რა არის დიარეა? დიარეა ნიშნავს ნაწლავის მოქმედებას, რომელიც არის თხელი ან წყლიანი და ხდება დღეში 3 ან მეტჯერ. დიარეა ძალიან გავრცელებულია. უმეტეს თინეიჯერებსა და ზრდასრულებს დიარეა დაახლოებით წელიწადში 4-ჯერ აქვთ. ადამიანების უმრავლესობას ის ცხოვრების რომელიმე ეტაპზე ერთხელ მაინც ემართება. რა იწვევს დიარეას? დიარეა შეიძლება გამოწვეული იყოს: ● ვირუსებით ● ბაქტერიებით, რომლებიც გვხვდება საკვებსა ან წყალში ● პარაზიტებით, მაგალითად პატარა ჭიებით, რომელთა გადადებაც შესაძლებელია ზოგიერთ ქვეყანაში ● ზოგიერთი მედიკამენტის გვერდითი ეფექტებით ● გარკვეული ტიპის საკვების მონელების პრობლემებით ● საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებებით (სურათი 1) რა შემიძლია გავაკეთო სახლში, რომ უკეთ ვიგრძნო თავი? შეგიძლიათ სცადოთ: ● ბევრი სითხის მიღება – ძლიერი დიარეის დროს ორგანიზმი კარგავს როგორც წყალს, ისე მარილებს. მარილების შემცველი სითხეების დალევა ეხმარება დანაკარგის შევსებას. მაგალითად: „ორალური რეჰიდრატაციის ხსნარები“ ან ბულიონი. ● მცირე რაოდენობით საკვების მიღება – კარგი არჩევანია კარტოფილი, მაკარონი, ბრინჯი, შვრია, კრეკერები, ბანანი, სუპი და მოხარშული ბოსტნეული. მარილიანი საკვებიც ეხმარება. უნდა მივმართო ექიმს ან ექთანს? მიმართეთ ექიმს ან ექთანს, თუ: ● 24 საათში გაქვთ 6-ზე მეტი თხელი განავალი ● განავალში სისხლი გაქვთ ● გაქვთ 38.5°C (101.3°F)-ზე მაღალი სიცხე, რომელიც ერთ დღეზე მეტხანს არ გადის ● გაქვთ ძლიერი მუცლის ტკივილი ● ხართ 70 წლის ან უფროსი ასაკის ● გაქვთ დეჰიდრატაცია (ორგანიზმის გაუწყლოება) – ნიშნებია: • ძალიან ხშირი, წყლიანი დიარეა • ძლიერი დაღლილობა • წყურვილი • პირის ან ენის სიმშრალე • კუნთების სპაზმები • თავბრუსხვევა • დაბნეულობა • ძალიან მუქი შარდი ან 5 საათზე მეტხანს შარდვის არარსებობა. დამჭირდება თუ არა ანალიზები? ბევრ ადამიანს ანალიზები არ სჭირდება. თუმცა ექიმმა შეიძლება დანიშნოს ტესტები, რათა შეამოწმოს დეჰიდრატაცია ან დაადგინოს დიარეის მიზეზი. ანალიზები შეიძლება მოიცავდეს: ● სისხლის ანალიზს ● განავლის ნიმუშის გამოკვლევას როგორ მკურნალობენ დიარეას? ეს დამოკიდებულია მიზეზზე. შესაძლოა მკურნალობა საერთოდ არ დაგჭირდეთ. თუ დაგჭირდათ, ექიმმა შეიძლება გირჩიოთ: ● სითხეების გადასხმა - ვენაში მცირე ზომის კათეტერი, რომელიც შეჰყავთ ვენაში. ძლიერი დიარეის დროს გამოიყენება დეჰიდრატაციის თავიდან ასაცილებლად ან მკურნალობისთვის. ● ზოგი მედიკამენტის შეწყვეტა ● კვების ცვლილება ● ანტიბიოტიკები – ისინი გამოიყენება ბაქტერიული ინფექციების დროს. უმეტესობა ადამიანს არ სჭირდება, მაგრამ მძიმე შემთხვევებში (ცხელება და სისხლი განავალში) შეიძლება დაეხმაროს გამოჯანმრთელებაში. ● დიარეის საწინააღმდეგო წამლები – მათ შორის ლოპერამიდი (ბრენდი: Imodium), დიფენოქსილატ-ატროპინი (Lomotil), ბისმუთის სუბსალიცილატი (Pepto-Bismol, Kaopectate). არ მიიღოთ ლოპერამიდი ან დიფენოქსილატ-ატროპინი, თუ გაქვთ სიცხე ან სისხლი განავალში. ლოპერამიდის ზედმეტი დოზა შეიძლება დაკავშირებული იყოს გულის სერიოზულ პრობლემებთან. თუ გაქვთ სხვა დაავადებები ან იღებთ სხვა მედიკამენტებს, მიმართეთ ექიმს. ყოველთვის დაიცავით ეტიკეტზე მითითებული დოზა. შესაძლებელია თუ არა დიარეის პრევენცია? შეგიძლიათ შეამციროთ დიარეის განვითარების და გავრცელების რისკი, თუ: ● იბანთ ხელებს შემდეგ შემთხვევებში: საფენის გამოცვლა, საჭმლის მომზადება, ჭამა, ტუალეტის გამოყენება, ნაგვის გატანა, ცხოველებთან შეხება, ცხვირის მოწმენდა. ● დარჩებით სახლში სამუშაოდან ან სკოლიდან, სანამ არ გამოჯანმრთელდებით ● დაიცავთ საკვების უსაფრთხოებას. რჩევები: • არ დალიოთ არაპასტერიზებული რძე ან მისი პროდუქტები • კარგად გარეცხეთ ხილი და ბოსტნეული • მაცივარი შეინარჩუნეთ 40°F-ზე (დაახლოებით 4°C) დაბლა, ხოლო საყინულე 0°F-ზე (−18°C) დაბლა • ხორცი და ზღვის პროდუქტები კარგად მოამზადეთ • კვერცხი მოხარშეთ მანამ, სანამ გული მთლიანად გამაგრდება • დაიბანეთ ხელები, დანები და საჭრელი დაფები ნედლ საკვებთან შეხების შემდეგ